واکنش مردم؛ خشم در خیابان و فضای مجازی
ماجرای رومینا اشرفی فقط یک قتل خانوادگی نبود؛ جامعه ایران با دیدن چهره معصوم دختری ۱۴ ساله که با داس پدرش کشته شد، منفجر شد. هشتگ #رومینا_اشرفی و #RominaAshrafi در توییتر و اینستاگرام هزاران بار ترند شد. بسیاری نوشتند:
• «قاتل رومینا فقط پدرش نیست؛ قانون و جمهوری اسلامی هم شریک جرماند.»
• «وقتی قانون به پدر مصونیت میدهد، رومیناها یکی پس از دیگری کشته میشوند.»
این واکنشها نشان داد که مردم، بهخصوص نسل جوان، قتلهای ناموسی را یک موضوع صرفاً «فرهنگی» نمیدانند بلکه به ریشهی آن یعنی ساختار حکومتی اشاره میکنند.
رسانههای بینالمللی؛ ایران در دادگاه افکار عمومی
خبر قتل رومینا اشرفی و بعدتر مونا حیدری (زن ۱۷ سالهای که در اهواز به قتل رسید و همسرش سر بریدهاش را در خیابان گرداند) بازتاب جهانی داشت.
• الجزیره نوشت: «قتل رومینا اشرفی بار دیگر قوانین زنستیز ایران را در مرکز توجه قرار داد.»
• عفو بینالملل و یونیسف بیانیه دادند و حکومت ایران را متهم کردند که با قوانینش، قاتلان را تشویق میکند.
• سازمان ملل در گزارش سال ۲۰۲۵ تأکید کرد که آمار فمیساید در ایران رو به افزایش است و حکومت هیچ اصلاح قانونی انجام نداده.
این بازتاب جهانی، نشان میدهد مسئله قتلهای ناموسی دیگر در چهارچوب «خانواده» یا «فرهنگ محلی» محصور نیست؛ بلکه رسواییای است برای کل نظام سیاسی ایران.
وعدههای توخالی حکومت
بعد از جنجال قتل رومینا، حسن روحانی دستور داد «قوانین مربوط به قتلهای خانوادگی بررسی شود.» رسانههای حکومتی هم پر شد از تیترهایی مثل «قانون جدید برای حمایت از کودکان و زنان در راه است.»
اما نتیجه چه شد؟ هیچ.
• لایحههای نیمبند یا در مجلس خاک خوردند یا بهدست شورای نگهبان ذبح شدند.
• هیچ اصلاحی در مادههای زنستیز قانون مجازات (مثل ماده ۳۰۱ و ۶۳۰) صورت نگرفت.
• حکومت ترجیح داد چند سال بعد، با قتل مونا حیدری دوباره با بحران مشابهی روبهرو شود تا اینکه قانون را تغییر دهد.
این وعدهها فقط برای خواباندن موج خشم عمومی بودند.
ریشه مشترک: قتل ناموسی و قتل حکومتی
وقتی حکومت زنان معترض را در خیابان با گلوله میزند، وقتی ژینا (مهسا) امینی بهخاطر یک تار مو جان میدهد، وقتی دختران نوجوان را در زندان شکنجه میکنند، دیگر قتلهای ناموسی خانوادگی فقط یک بازتاب کوچک از همان خشونت حکومتی هستند.
قتلهای ناموسی در ایران ادامهی همان تفکری است که:
• زن را نصف مرد میبیند،
• بدن زن را ملک حکومت میداند،
• و زندگی زن را بیارزش میشمرد.
جمعبندی
قتلهای ناموسی در ایران، مسئله «فرهنگ محلی» یا «سنت قبیلهای» نیست؛ اینها جنایتهایی حکومتی هستند که توسط جمهوری اسلامی تغذیه میشوند.
• قانون، به قاتلان پاداش میدهد.
• رسانههای حکومتی، سکوت میکنند.
• و حکومت، خودش در مقیاس بزرگتر دست به زنکشی میزند.
تا وقتی این نظام پابرجاست، دختران ایران هر روز در خانه یا خیابان در معرض قتلاند.
قاتل اصلی، جمهوری اسلامی است.
