اخوان ثالث شاعری بود که با زبانی سرشار از استعاره و تصویر، سیاهی و ستم زمانه را روایت میکرد. او شاعر زمستان، شاعر بیپناهی و شاعر نسلهای دربند بود.
«زمستان»: سرود یخزدهی یک ملت
شعر معروف زمستان او، یکی از صریحترین نمادهای اعتراض در شعر فارسی است؛ تصویری از جامعهای سرد، بیامید، زیر سایهی ظلم:
«سلامت را نمیخواهند پاسخ گفت،
سرها در گریبان است…
کسی سر برنیارد کرد پاسخ گفتن و دیدار یاران را
نگه جز پیش پا را دید، نتواند…
که ره تاریک و لغزان است.»
این شعر، فراتر از فصل زمستان است؛ تمثیلی از جامعهای یخزده زیر سایهی استبداد.
زبان تلخ، اما عاشق آزادی
اخوان ثالث با زبانی تند و پر از درد میگفت:
هیچ زمستانی ابدی نیست. هرچند سرما جانها را میگیرد، اما بهار در راه است.
در جای دیگری مینویسد:
«نه در این کوچه، نه در این شهر،
نه در این خاک غریب…
دیگر آواز پرستوها
نخواهد آمد.»
این «پرستوها» همان صدای آزادیخواهان است که در خفقان خاموش شدهاند.
اخوان ثالث؛ شاعر نسلهای سرکوبشده
قدرت اخوان در این بود که حتی وقتی ناامیدی و سیاهی را تصویر میکرد، در عمق شعرهایش همیشه فریاد اعتراض و میل به رهایی موج میزد. او آینهی نسلی بود که با سانسور، زندان، و سرکوب روبهرو بود.
