ستون پنهان اقتصاد و ارتباطات جهانی
بخش عمده اینترنت، خدمات مالی بینالمللی و تبادل دادههای جهانی از طریق کابلهای فیبر نوری زیر دریا انجام میشود.
این شبکه، زیرساخت اصلی اقتصاد دیجیتال است و بدون آن، جریان اطلاعات و تجارت جهانی مختل میشود.
از زیرساخت فنی تا ابزار قدرت
در سالهای اخیر، کابلهای زیر دریا از یک زیرساخت صرفاً فنی به یک ابزار ژئوپلیتیکی تبدیل شدهاند.
کنترل مسیرهای عبور داده میتواند بر هزینه، سرعت و حتی دسترسی کشورها به خدمات دیجیتال تأثیر بگذارد.
به همین دلیل، این شبکهها بخشی از «قدرت نرم و سخت دیجیتال» کشورها محسوب میشوند.
نقش ایران در معادله منطقهای
ایران به دلیل موقعیت جغرافیایی خود در حاشیه خلیج فارس، در نزدیکی یکی از مسیرهای مهم ارتباطی جهان قرار دارد.
برخی تحلیلها و گزارشهای رسانهای نزدیک به نهادهای حکومتی، پیشنهاد استفاده از این موقعیت برای
اعمال نقش نظارتی یا درآمدی بر کابلهای زیر دریا را مطرح کردهاند.
در این نگاه، ایران میتواند از موقعیت جغرافیایی خود برای:
کنترل یا مدیریت مسیرهای ارتباطی، دریافت هزینههای عبور یا مجوز، و افزایش نقش در نظم ارتباطی منطقهای استفاده کند.
این موضوع، اینترنت را از یک فضای صرفاً آزاد به یک حوزه تنظیمگری سیاسی و اقتصادی تبدیل میکند.
بُعد حقوق بشری و حق دسترسی به اینترنت
در حقوق بشر معاصر، دسترسی به اینترنت پایدار و آزاد بخشی از حق دسترسی به اطلاعات و ارتباطات محسوب میشود.
هرگونه محدودیت، اختلال یا اعمال فشار بر زیرساختهای ارتباطی میتواند به نقض غیرمستقیم این حق منجر شود.
وابستگی شدید جهان به چند مسیر محدود کابلهای زیر دریا نیز نوعی نابرابری دیجیتال ایجاد کرده است؛
نابرابریای که میتواند بر آموزش، اقتصاد، سلامت و مشارکت اجتماعی مردم در سطح جهانی اثر بگذارد.
جمعبندی
کابلهای زیر دریا تنها فناوری نیستند؛ بلکه بخشی از معماری قدرت در جهان دیجیتالاند.
موقعیت جغرافیایی کشورها میتواند به ابزار نفوذ اقتصادی و سیاسی تبدیل شود،
اما در نهایت این ساختار باید با اصل بنیادین حقوق بشر—یعنی دسترسی آزاد و برابر به ارتباطات—سنجیده شود.
#اینترنت #کابل_زیر_دریا #حقوق_دیجیتال #حق_دسترسی_به_اینترنت
#اقتصاد_دیجیتال #ژئوپلیتیک #نابرابری_دیجیتال #vvmiran #MahsaAmini @baschariyat
